Τι μπορεί να γίνει για να αντιμετωπιστεί ο ρατσισμός

Αλήθεια των αδυνάτων αδύνατον

δεν μπόρεσα ποτές να καταλάβω

αυτά τα όντα που δε βλέπουνε 

το τερατώδες κοινό γνώρισμα του ανθρώπου

το ευφήμερο της παράλογης ζωής του

κι ανακαλύπτουν διαφορές 

γεμάτοι μίσος διαφορές

σε χρώμα δέρματος/φυλή/θρησκεία

Πόση αλήθεια κρύβουν τα λόγια του Ν.Εγγονόπουλου;

   Σήμερα καίτοι έχουν γίνει αμέτρητες προσπάθειες για την καθιέρωση της ισότητας μεταξύ όλων των ανθρώπων καίτοι η τεχνολογία και η επιστήμη εξελίσσονται διαρκώς καίτοι η σύγχρονη κοινωνία έχει ως χαρακτηριστικό της την πολυπολιτισμικότητα και η παγκοσμιοποίηση αναγνωρίζεται ως διεθνές φαινόμενο εξακολουθεί να υφίσταται το νοσηρό φαινόμενο του ρατσισμού. Ρατσισμός στην πραγματικότητα είναι η αντίληψη και η πίστη μιας φυλής ότι είναι ανώτερη από μία άλλη και επομένως θεωρείται λογική και η κυριαρχίας της έναντι αυτής της φυλής. Το φαινόμενο αυτό βέβαια δεν πρωτοεμφανίστηκε πρόσφατα. Από την αρχαία Ελλάδα ακόμη παρατηρείται το φαινόμενο του πολιτιστικού ρατσισμού με το διαχωρισμό των ανθρώπων σε Έλληνες και βάρβαρους δηλαδή τους πληθυσμούς που δεν μίλαγαν την ελληνική. Έπειτα στην αρχαία Ρώμη δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ονομασία για τους δούλους ήταν "res" που σημαίνει πράγμα. Επιπρόσθετα, φαινόμενα ρατσισμού εντοπίζουμε μόλις μετά την ανακάλυψη της Αμερικής. Οι Ευρωπαίοι θεωρώντας κατώτερους τους ιθαγενείς  εκμεταλεύτηκαν τη γη τους ιδρύοντας τις πρώτες αποικίες ενώ επίσης χρησιμοποίηθηκαν ως σκλάβοι στη νέα ήπειρο από τους Ευρωπαίους και πολλοί νέγροι της Αφρικής καθώς θεωρούνταν κατώτεροι. Ο θεσμός της δουλείας στην Αμερική έπαψε νομικά να υφίσταται μετά το νόμο που ψηφίστηκε επί Λίνκολν. Ακόμη πιο πρόσφατο φαινόμενο ρατσισμού είναι αυτό της ναζιστικής Γερμανίας. Ο Χίτλερ υποστήριζε ότι οι Γερμανοί είναι η αρεία φυλή και αυτή που θα πρέπει να κυριαρχήσει έναντι των άλλων. Επίσης κατεδίωξε τους Εβραίους όπως και τους Αθίγγανους. Παρά τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν εξαιτίας του ρατσισμού φαίνεται πως δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να υπάρχουν φαινόμενα ρατσισμού. Τι μπορούμε να κάνουμε όμως για να τα εξαλείψουμε;

  Πολλά μπορούν να γίνουν για να καταπολεμηθεί ο ρατσισμός. Καταρχάς από την πλευρά του το  ίδιο το άτομο οφείλει να σέβεται όλους τους συμπολίτες του ανεξαρτήτος χρώματος, φυλής, θρησκείας, φύλου κ.τ.π. Πρέπει ακόμα να σέβεται τα απαραβίαστα δικαιώματα που έχει κάθε άνθρωπος από τη γέννησή του και που υποστήριξαν όλα τα φωτισμένα πνεύματα της ιστορίας. Επιβάλλεται επίσης να μπορεί να συνεργαστεί με όλους τους ανθρώπους, να τους φέρεται με σεβασμό και να τους αντιμετωπίζει με ισότητα. Εύκολα λοιπόν συμπεραίνει κανείς ότι το ίδιο το άτομο μπορεί να παίξει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση του ρατσισμού.

  Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε στον εξίσου σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η οικογένεια στην εξάλειψη του νοσηρού φαινομένου του ρατσισμού. Η οικογένεια είναι η πρώτη κοινωνική ομάδα στην οποία εντάσσεται το άτομο και ίσως και η πιο σημαντική. Πρέπει λοιπόν οι γονείς να διαποτίσουν τα παιδιά τους με τις αρχές του ανθρωπισμού. Να τους μάθουν να σέβονται τη διαφορετικότητα και να την αναγνωρίζουν ως βασικό συστατικό των σύγχρωνων κοινωνιών. Η διαπαιδαγώγηση απομένως αυτή των παιδιών που θα έχει ως βάση τις ανθρωπιστικές αρχές θα αποτελούσε ένα μεγάλο βήμα για την καταπολέμηση της κοινωνικής μάστιγας του ρατσισμού.

  Ξεχωριστός λόγος πρέπει να δοθεί στον μεγάλης σημασίας ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα σχολεία στην αντιμετώπιση του ρατσισμού.  Αυτά άλλωστε είναι ο κύριος φορέας διαπαιδαγώγησης του ατόμου. Έτσι θα πρέπει να απομακρυνθούν από το πρότυπο του σχολείου που ασχολείται αποκλειστικά με τη μετάδοση στείρων γνώσεων στους μαθητές και θα πρέπει να εμβαθύνει στην πολύπλευρη εκπαίδευση των μαθητών που θα βασίζεται και αυτή στις ανθρωπιστικές αρχές. Οι καθηγητές αφενός είναι σημαντικό να διδάξουν στους μαθητές να σέβονται τη διαφορετικότητα αλλά αφετέρου θα πρέπει κι οι ίδιοι να φέρονται με υπομονή απέναντι σε μάθητές με μαθησιακές δυσκολίες, μαθητές από άλλες χώρες κ.τ.π.

  Θα πρέπει ακόμη να τονιστεί ο ρόλος των ΜΜΕ στην αντιμετώπιση του ρατσισμού. Θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προόδου αν τα ΜΜΕ πρόβαλαν τη διαφορετικότητα και την πολυπολιτισμικότητα ως βασικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών και όχι ως σπάνιο φαινόμενο.

  Σ'αυτά θα πρέπει να προστεθεί και ο ρόλος της Πολιτείας στην καταπολέμηση του ρατσισμού. Αρχικά θα πρέπει να ληφθούν μέτρα κατά του ρατσισμού, όπως να επιβάλλονται ποινές στα άτομα που φέρονται φανερά με μίσος έναντι ανθρώπων που διαφέρουν από αυτούς ή και να δημιουργήσει κέντρα στήριξης και προστασίας ρατσιστικών θυμάτων. Επίσης το κράτος οφείλει να φροντίζει για την ομαλή ένταξη στην κοινωνία όλων των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και ιδίως των μεταναστών όπως το να εξασφαλίζει ίσους νόμους και δικαιώματα για όλους τους ανθρώπους. Θα ήταν εξίσου σημαντικό να ενισχυθεί η επικοινωνία μεταξύ των κρατών αναφορικά με αυτό το φαινόμενο. Ενώ ακόμη θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν και οι πνευματικοί άνθρωποι ή οι οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

  Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι παρά τις προσπάθειες για την εξάλειψη του ρατσισμού και τη διακύρηξη ίσων δικαιωμάτων μεταξύ όλων των λαών υπάρχουν ακόμη πολλά που μπορούν να γίνουν ώστε να καταπολεμηθεί αυτό το φαινόμενο. Κλείνω με λίγα λόγια του Ν.Μαντέλα(1918-2013) αναφορικά με τον ρατσισμό.

"Κανείς δεν γεννιέται μισώντας κάποιον για το χρώμα του δέρματος, την καταγωγή ή τη θρησκεία του. Οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν να μισούν κι αν μπορούν να διδαχθούν το μίσος, μπορούν να διδαχθούν και την αγάπη γιατί η αγάπη έρχεται πιο φυσικά στην ανθρώπινη καρδιά παρά το αντίθετο".